یک تعاونی

تجارب من در تأسیس و تشکیل یک شرکت تعاونی دانش بنیان

یک تعاونی

تجارب من در تأسیس و تشکیل یک شرکت تعاونی دانش بنیان

پس از تنظیم صورت جلسه ی مجمع عمومی و هیئت مدیره و تعیین اعضاء اصلی و علی البدل هیئت مدیره و بازرسان اصلی و علی البدل، مستندات در سامانه ثبت الکترونیکی تعاونی ها بارگذاری میشود و اصل مدارک به اداره تعاون شهرستان ارائه میگردد. 

در اینجا نگارنده با مسئله ی عجیبی مواجه می شود. کارشناس محترم اداره تعاون، نسبت به برابر شدن تعدادی از آراء و همینطور عدم تعیین سمت های هیئت مدیره متناسب با تعداد آراء افراد، انتقاد داشته و به این خاطر از ادامه فرآیند ثبت تعاونی ممانعت می نماید. در حالیکه نگارنده در هیچ جای قانون تعاون و دستور العمل تشکیل تعاونی ها، قیدی مبنی بر انتخاب سمت های هیئت مدیره از روی آراء مجمع عمومی مشاهده نکرده است. آنچه معقول به نظر میرسد، آن است که در طی رأی گیری، اعضاء هیئت مدیره تعیین شده و سپس خود هیئت مدیره صرف نظر از تعداد آراء کسب شده توسط هر فرد در مجمع عمومی، به تعیین رئیس، نائب رئیس و منشی بپردازند که نظر کارشناس محترم بر خلاف آن بود. یعنی طبق گفته ایشان، باید آنکه در مجمع عمومی بیشترین آراء را کسب میکند به عنوان رئیس هیئت مدیره و ... انتخاب شود. به همین خاطر کارشناس محترم اداره تعاون شهرستان تهران، مجمع عمومی را ابطال و نماینده هیئت مؤسس را موظف به برگزاری مجدد مجمع عمومی نمود. 

در این مرحله باید اطلاعات لازمه برای ثبت شرکت تعاونی در سامانه ثبت شرکت ها وارد شود. فردی که در اولین جلسه ی هیئت مدیره وکالت در پیگیری مراحل ثبت را دارد، باید وارد سایت شده و مراحل ثبت را یکی پس از دیگری طی نموده و مدارک لازم را در سامانه بارگذاری نماید.

دومین مرحله از مراحل ثبت تعیین نام است که با کمک از قواعد نام گذاری و همچنین جستجو در میان اسامی شخصیت های حقوقی به منظور تکراری نبودن اسم های پیشنهادی، 5 اسم را مطابق با اولویت در سامانه نوشته و تمامی مراحل بعدی طی می شود. پس از اتمام کار و دریافت رسید پذیرش تأسیس اینترنتی، منتظر تأیید نام از طرف سایت باید ماند. پس از تأیید نام که توسط یک پیامک مشخص میگردد، نام اول را در سامانه ی ثبت مطابق با نام تأیید شده قرار داده و تمامی مراحل لازم در سایت ثبت و تشگیل تعاونی وارد میشود. فرم های صورت جلسات نیز در صدرشان از نام جدید استفاده کرده و در سایت بارگذرای میشود.


پس از تدوین اساسنامه و افتتاح حساب، دعوتنامه تشکیل اولین مجمع عمومی عادی را با تعیین تاریخ، مکان مجمع عمومی و همینطور شماره حساب شرکت و مبلغ لازمه برای واریز به حساب توسط هر یک از اعضاء، برای تمامی اعضاء ارسال میشود. در این دعوتنامه، دستور جلسه ی مجمع عمومی نیز درج شده و توسط نماینده ی هیئت مؤسس امضاء میشود.

پس از ورود هر یک از اعضاء به جلسه، هر یک از اعضاء پس از ورود، لسیت اسامی حاضرین در اولین مجمع عمومی تعاونی را امضاء می نمایند. جلسه مجمع عمومی با انتخاب مسن ترین عضو به عنوان رئیس، انتخاباتی را برای تعیین رئیس، منشی و ناظران مجمع برگزار میکند. رئیس جلسه، اساس نامه را به رأی گذاشته و پس از تصویب، نام کاندیداهای هیئت مدیره و بازرسین را اعلام مینماید تا با رأی مخفی کتبی، هیئت مدیره اصلی و علی البدل، بازرسین اصلی و علی البدل تعیین شوند. در اساسنامه ی تصویب شده، تعداد اعضاء هیئت مدیره و علی البدل و بازرسین اصلی و علی البدل تعیین شده است. پس از رأی گیری و تعیین اعضاء هیئت مدیره و بازرسین، در صورت جلسه ی اولین مجمع عمومی عادی شرکت تعاونی در شرف تأسیس نتایج رأی گیری مجمع را منعکس و به امضاء هیئت رئیسه ی مجمع رسانده میشود. این صورت جلسه اسکن شده و در سایت ثبت و تشکیل تعاونی بارگذاری می شود.

تمامی افراد منتخب باید فرم فرم قبولی تصدی سمت را امضاء نمایند.

جلسه هیئت مدیره توسط افراد منتخب برگزار شده و از میان خود، رئیس، نایب رئیس و منشی و مدیر عامل را انتخاب میکنند. صاحبین امضاء را نیز معین کرده و در اولین صورت جلسه ی هیئت مدیره منعکس کرده و آن را امضاء مینمایند و تصویر آن را در سامانه ی ثبت و تشکیل تعاونی بارگذاری میکنند.

لازم به ذکراست که حتماً باید قبل از جلسه ی مجمع عمومی، گواهی سرمایه تأدیه شده از بانک دریافت شود تا تاریخ آن نشان دهنده ی این باشد که قبل از مجمع عمومی تمامی اعضاء رأی دهنده، حداقل یک سوم سرمایه ی خریداری شده را تأدیه کرده اند. این مسئله یعنی به تعویق انداختن أخذ این گواهی از بانک میتواند منجر به بی اعتبار شدن مجمع عمومی از طرف اداره ی تعاون شود و نیاز به برگزاری مجدد یا بروز کردن مدارک با تاریخ های تصحیح شده باشد.

یک نکته مهم نیز وجود دارد و آنهم تعدد نسخ در مدارک مورد نیاز برای تحویل به اداره ی تعاون و اداره ی ثبت شرکت ها است. از آنجائیکه باید 4 نسخه اساسنامه آنهم به طور دستنویس به اداره تعاون تحویل شود، برای کاهش زمان مورد نیاز، قبل از جلسه اساسنامه در چهار نسخه به صورت دستنویس آماده شود تا هیئت رئیسه مجمع عمومی تمامی برگه ها را امضاء نماید. همینطور در مورد صورت جلسه ها نیز این کار یعنی آماده کردن سه نسخه انجام شود تا تمامی امضا ها در جلسه ای که تمامی افراد گرد آمده اند، أخذ شود. 

تدوین اساسنامه

در این موقعیت نوبت به تدوین اساسنامه می رسد. فرم خام اساسنامه را باید از انتشارات اداره ی تعاون شهرستان دریافت کرد. الیته میتوان فایلهای الکترونیکی آن را نیز از سامانه ی ثبت و تشکیل تعاونی ها (پس از دریافت موافقت نامه تشکیل تعاونی و فعال شدن مرحله ی دوم) نیز دانلود کرد. در سایت با انتخاب نوع تعاونی، اساسنامه تیپ تعاونی مربوطه قابل دانلود می شود. 

در اساسنامه مکانهایی به طور نامشخص و خالی قرار داده شده است که باید متناسب با فعالیت شرکت، آنها را پر کرد.

متأسفانه به دلیلی که هنوز مشخص نشده است، کارشناس تشکیل تعاونی، الزام کرده است که اساسنامه ی تعاونی در فرم خام چاپی دریافت شده از انتشارات تحویل شود، در حالیکه مکان تعیین شده برای نوشتن موضوع، اهداف و تبصره های مورد نیاز بسیار کم بوده و نوشته ها نا منظم میشود.

پیش نویس این اساسنامه در دسترس اعضاء قرار میگیرد تا قبل از جلسه ی مجمع عمومی عادی، آن را مطالعه نمایند.

وقتی افتتاح حساب میشود، باید برای برگزاری مجمع عمومی و انتخاب هیئت مدیره و ... اقدام شود. در همین موقع میتوان فرم اساسنامه ی شرکت های تعاونی توزیعی + فرمهای مجمع عمومی نوبت اول برای تشکیل تعاونی را از انتشارات اداره ی تعاون شهرستان دریافت کرد. 

ولی آنچه که در این مرحله باید انجام داد، درخواست شرکت در کلاس آموزشی هیئت مدیره است. چرا که برای تکمیل و تحویل مدارک نیاز به آموزش و تحویل مدرک شرکت در کلاس آموزش هیئت مدیره وجود دارد. 

به این منظور فرم معرفی نامه جهت دوره های آموزشی هیئت مؤسس/مدیره  تکمیل شده و به واحد آموزش و ترویج تعاونی در اداره تعاون شهرستان تحویل میشود. لازم به ذکر است که اسامی لازمه در این فرم با یک انتخاب صوری در بین اعضاء احتمالی انجام میگیرد. چرا که هنوز مجمع عمومی تشکیل نشده است. چرا که در این کلاس ها نحوه ی برگزاری مجمع عمومی و رأی گیری و ... را تدریس میکنند و پیش فرض آن است که هنوز افراد به نحوه ی برگزاری جلسات واقف نیستند.

در دو جلسه در اتاق تعاون شهرستان جلسه آموزشی برگزار میشود که دو مسئله برای هیئات مدیره طرح می شود. یکی "آشنایی با قوانین ومقررات تعاون ویژه هیات مدیره" است و دیگری آشنایی با "سامانه ی نظارت بر تعاونی ها" است. در انتها نیز آزمونی برگزار شده که نمرات آن پس از تصحیح به اداره ی تعاون ارسال می شود. 

افتتاح حساب

پس از مراجعه به اداره ی تعاون و دریافت موافقت نامه ی تشکیل تعاونی، یک برگ کاغذ که در آن اسامی هیئت مؤسس، مقدار سرمایه کل، سرمایه ثابت، سرمایه ی در گردش، تعداد سهم، سرمایه اولیه تعاونی و حداقل مبلغ واریزی به حساب بانک توسعه ی تعاون در آن ذکر شده است و روی آن مهر برجسته نیز خورده است، به یکی از شعب بانک توسعه ی تعاون مراجعه کرده و فرم افتتاح حساب "تعاونی در شرف تأسیس" دریافت می شود. 

در آن فرم ، نماینده ی هیئت مؤسس، میتواند از طرف مؤسسین دیگر، نیز امضاء کرده و حسابی افتتاح نماید. از آنجائیکه در این مرحله تعاونی هنوز دارای نام نیست و هویت حقوقی هم ندارد، حساب جاری قرض الحسنه افتتاح شده با نام مثلاً "تعاونی تحقیقاتی پژوهشی در شرف تأسیس به نمایندگی نام خانوادگی نماینده هیئت مؤسس" خواهد بود. 

باید تا قبل از مجمع عمومی تعاونی، یک سوم سرمایه اولیه ی تعاونی ( که حداقل 10% سرمایه کل است) را به حساب افتتاح شده واریز کرد. یعنی هر کس تعدادی از سهام تعاونی را که تعهد میکند، یک سوم از  آن را به حساب واریز میکند و رسیدش را با خود به مجمع عمومی می آورد.

در این مرحله پس از بررسی طرح تشکیل موافقت نامه طرح و نامه معرفی به بانک برای افتتاح حساب جاری صادر میشود و باید اقدام به افتتاح حساب جاری در بانک توسعه تعاون شهرستان نمود. 

اما این نامه ها باید حضوراً از اداره ی تعاون شهرستان دریافت شود. در سایت ثبت و تشکیل الکترونیکی تعاونی ها در دو بند آخر مرحله ی اول قابل نمایش است  ولی امضا ندارد و قابل ارائه به بانک نیست. 


با تصحیح طرح تشکیل و مراجعه به دفتر تشکیل تعاونی، نامه ای با متن : "بازگشت به نامه به شماره ... مورخ ... مبنی بر رفع نقایص طرح تشکیل تعاونی، طرح تصحیح شده به پیوست ارائه میشود. لازم به ذکر است که طرح پیشین توسط آقای ... کارشناس محترم بخش تشکیل تعاونی مورد بررسی قرار گرفته بود." آماده کردم و آن را به دبیخانه ی اداره ی تعاون شهرستان تحویل دادم تا مجدداً مورد بررسی قرار گیرد. البته طرح جدید را در سایت تشکیل تعاونی نیز به روز کردم. 

پس از تحویل مدارک به دبیرخانه ی اداره ی تعاون شهرستان، آن مدارک برای کارشناس تشکیل تعاونی فرستاده شده بود. و ایشان با بررسی طرح تشکیل تعاونی، ایرادات وارده را روی طرح با مداد یادداشت کرده و نامه ای مبنی بر نقص طرح به ریاست بخش تشکیل تعاونی نوشته بود تا تحویل نماینده ی هیئت مؤسس گردد. 

اولین ایراد در "موضوع تعاونی" بود. از آنجائیکه در عنوان، لغت "ساخت" و "تولید" آمده بود، بیان داشته شد که نیاز به مجوز از ارگان های مربوطه است. پس آن را با عناوینی چون "تحقیق و پژوهش" جایگزین کردم.

از آنجائیکه تعداد افراد شاغل در تعاونی را 17 نفر نوشته بودم، مقدار عدد نوشته شده در بخش "سرمایه در گردش" با مقدار حقوق مصوب وزارت کار برای شاغلین در "دوره ی سرمایه در گردش" سنخیت نداشت. یعنی عدد سرمایه در گردش کفاف حقوق 12 ماه 17 نفر را نمی کرد. به همین خاطر باید این اعداد یعنی "سرمایه در گردش، دوره ی سرمایه در گردش و تعداد افراد شاغل در تعاونی را هماهنگ کرد.  

تعداد سهم هر یک از اعضاء هیئت مؤسس نیز باید در این مرحله (که هنوز سهام بین اعضاء توزیع نشده است) به طوری که همه ی اعضاء به طور مساوی سهام خریداری خواهند کرد (البته در اساسنامه میتوان این مورد را تعییر داد و اعضائی با سهام  متفاوت داشت) در فرم طرح تشکیل تعاونی نوشت.

در انتها نامه ی نوشته شده توسط کارشناس واحد تشکیل تعاونی که توسط ریاست بخش تشکیل امضاء شده بود، از طریق دبیرخانه به من تحویل شد و من مدارک ناقص را به همراه این نامه با خود بردم تا طرح تشکیل را بازنویسی کرده و ایرادات آن را رفع و دوباره مسیر را شروع کنم.

در ضمن مدارک تحصیلی هیئت مؤسس را نیز باید برابر اصل کنم و در میان مدارک تحویل دهم. از طرف دیگر اگر بتوان مدارک تخصصی (یعنی مدرکی که نشان دهد افراد در موضوع تعاونی دارای تخصص مرتبط هستند) دو نفر از سه نفر هیئت مؤسس را نیز به مدارک اضافه کنم، ادامه ی کار تسهیل می شود. 

پس از تکمیل فرم طرح تشکیل تعاونی و فرم درخواست موافقت تشکیل شرکت تعاونی (فرم شماره 1)، باید فرمهای آماده شده را به دبیرخانه ی اداره ی تعاون شهرستان تحویل داد. پس از تحویل فرمها و دریافت رسید، باید 4 روز بعد، دوباره مراجعه کنم.